Het koelkastboekje, wenken en recepten
Het Koelkastboekje, wenken en recepten, Heleen A.M. Halverhout, van Dishoeck, Bussum, 1961, illustraties Rein van Looij, 96 pp.
Blij zijn met koude, Vrij zijn met vorst, F. Portegies-Zwart, van Swaay, Amersfoort, 1965, illustraties Catrinus N. Tas, tweezijdig: 110 en 82 pp.
|
De ontstaansgeschiedenis van de koelkast: |
|
|
1834 |
De Amerikaanse uitvinder Jacob Perkins verkrijgt het eerste patent op een koelmachine. |
|
1856 |
Het koelen van bier is het eerste praktische gebruik van de koelmachine. |
|
1859 |
Verschillende bronnen duiden op Ferdinand Carré als de uitvinder van de koelkast. |
|
1913 |
De Domelre is de eerste, functionerende koelkast voor huishoudelijk gebruik. |
|
1918 |
Kelvinator introduceert de eerste koelkast met een vorm van automatische controle. |
|
1922 |
De eerste stille koelkast wordt uitgevonden door de Zweedse studenten Carl Munters en Baltzar von Platen. De machine produceert koude op basis van een vernieuwd absorptieproces. Het apparaat kan aangedreven worden door elektriciteit, gas of kerosine. |
|
1923 |
Het Amerikaanse Frigidaire ontwikkelt de eerste autonoom werkende koelkast. |
|
1925 |
Electrolux lanceert de eerste absorptie koelkast, de D-fridge. |
|
1928 |
Het gas Freon ziet het daglicht. Frigidaire krijgt het patent. |
|
1930 |
De eerste inbouwkoelkast wordt gelanceerd. Het is een compact toestel voor de kleine appartementen in die tijd. |
|
1931 |
De eerste massaproductie van koelkasten door Electrolux (Stockholm) en Servel (VS). |
|
1939 |
General Electric ontwikkelt de eerste koelkast die op twee temperaturen kan werken. Daardoor wordt het mogelijk ook diepvriesproducten in eenzelfde apparaat te bewaren. |
|
|
In de jaren zestig van de vorige eeuw verschenen bovengenoemde boekjes om de huisvrouw van toen vertrouwd te maken met een nieuw fenomeen in de keuken. Tegenwoordig is er geen keuken meer denkbaar zónder koelkast of koel-vriescombinatie. De meesten van ons beschouwen hem gewoon als een koude voorraadkast waarin levensmiddelen langer vers blijven. Toch kent ook het gebruik en onderhoud van de koelkast bepaalde regels.
Om te beginnen: een koelkast is bovenin het koudst, vandaar dat de groentela onderin zit; te koud bewaarde groente wordt al gauw slap of glazig. Verder kunt u niet klakkeloos alles in de koelkast bewaren. Bananen, uien, komkommers, mayonaise en sterk ruikende spijzen e.d. horen er niet in thuis. Ook hoeven levensmiddelen die al in zout of azijn geconserveerd zijn niet koel bewaard te worden. Zet de koelkast niet te vol.
Maak de koelkast liefst één keer per week schoon om te voorkomen dat er onaangename luchtjes in ontstaan, en om bacterievorming zoveel mogelijk te bestrijden. Uiteraard geen sterk ruikend schoonmaakmiddel gebruiken, maar warm water met wat soda. Vergeet niet ook de rubberrand van de deur schoon te maken. Ruikt de koelkast toch nog niet fris: zet een poosje een bakje water met wat mosterdpoeder in de lege koelkast voordat u hem weer inruimt.
Verder bieden beide boekjes tal van handige tips over gebruik en onderhoud. Bijvoorbeeld: als u het dooiwater van een koelkast opvangt, is dat heel geschikt voor het stoomstrijkijzer. Is de kaas wat uitgedroogd omdat hij niet goed was verpakt? Leg hem een paar uur in melk. Een splinter uit een vinger halen? Verdoof de plek eerst met een ijsblokje.
En leuke recepten waarbij de koelkast of vriezer een rol speelt. Milkshakes, ijsbereiding, restverwerking en garnering, zoals radijsroosjes: Was grote radijsjes en snijd ze aan de bovenkant in vieren of achten, maar snijd niet tot onderaan door. Leg ze dan in een kommetje water met ijsblokjes totdat ze als een roosje opengaan.
Anneke Bok, Boeken van Toen
Nuttig? Als je dit artikel
waardevol vindt, klik dan links op het +1 icoontje om onze site te helpen.