Eerst vaststellen wat je ziet
Aangetaste kraan schoonmaken: kalk of schade?
Een witte waas kun je vaak verwijderen. Een doffe, ruwe of verkleurde afwerking niet. Doe daarom eerst een korte watertest en begin pas daarna met een middel dat bij de kraan past.
De test van twee minuten
- Maak de kraan nat met lauw water.
- Neem hem af met een zachte katoenen of microvezeldoek en een druppel mild afwasmiddel.
- Spoel schoon en droog volledig.
- Voel met een schone vinger over de plek en kijk schuin langs het oppervlak.
| Wat je ziet | Waarschijnlijk | Volgende stap |
|---|---|---|
| Witte stippen, randjes of een stroef laagje | Minerale aanslag | Controleer de onderhoudsinstructie en ontkalk plaatselijk |
| Vette waas die na sop verdwijnt | Huidvet en zeep | Mild reinigen is genoeg |
| Doffe plek zonder voelbaar laagje | Aangetaste coating | Stop met zuren en schuren |
| Blaasjes, putjes of loslatende rand | Corrosie of beschadigde afwerking | Vraag fabrikant of installateur naar onderdeel of vervanging |
| Groene of blauwe verkleuring bij een naad | Metaalreactie of lekkage | Controleer de aansluiting en laat een lek verhelpen |
De kleur vertelt niet hoe sterk de kraan is
Chroom, geborsteld metaal, matzwart, koperkleur en goudkleur kunnen allemaal een andere toplaag hebben. Vooral een gekleurde coating kan dun zijn. Gebruik daarom niet automatisch azijn omdat een kraan er ‘metaalachtig’ uitziet. Zoek het merk en typenummer op of test alleen volgens de onderhoudsinstructie.
Voor dagelijks onderhoud is weinig nodig: lauw water, een mild sopje, goed naspoelen en droogmaken. Daarmee voorkom je ook dat je later rond de douche en het glas een sterker middel nodig hebt.
De plek op de kraan geeft een aanwijzing
Kalk rond de voet van de kraan ontstaat vaak waar water blijft staan. Aanslag op de uitloop komt eerder door spatwater en opdrogende druppels. Zit de witte rand vooral op het omliggende glas, pak dan ook het doucheglas kalkvrij houden mee. Zwarte of verkleurde randen tussen kraan en blad kunnen juist uit de kit komen; daarvoor geldt de aparte aanpak voor siliconen kitranden.
Blijft het gebied steeds nat, controleer dan eerst op een lekkende aansluiting. Schoonmaken heeft weinig zin zolang nieuw water telkens mineralen en zeepresten achterlaat.
Als het echt kalk is
Veel fabrikanten adviseren een mild middel op basis van citroenzuur, maar dat advies geldt nooit automatisch voor iedere afwerking. Breng een toegestaan product op de doek aan, niet rechtstreeks op de kraan. Houd de aangegeven inwerktijd aan, spoel ruim na en droog meteen. Laat geen nat doekje uren om de kraan zitten: het middel komt dan ook in naden en blijft veel langer in contact met de coating.
Zit de kalk vooral in de straalregelaar aan het uiteinde? Maak die alleen los volgens de handleiding. Soms is vervangen eenvoudiger en veiliger dan met een tang aan de kraan draaien. Zie je tegelijk gele aanslag op sanitair, bepaal dan apart of het om kalk, zeep of verkleuring gaat met de uitleg over gele aanslag in het bad.
Meer over deze middeltjes
Waarom zuur helpt, maar ook schade kan geven
Hard water laat vooral calcium- en magnesiumverbindingen achter. Een mild zuur kan zo’n mineraallaag oplossen. De kraan zelf bestaat echter vaak uit metaal met een dunne afwerking. Datzelfde zuur kan bij te lang contact ook die afwerking aantasten of via een beschadiging het metaal eronder bereiken.
Afwasmiddel werkt anders. Het helpt vet en zeepresten met water mee te nemen, maar lost een dikke kalklaag nauwelijks op. Daarom is de volgorde belangrijk: eerst mild schoonmaken, daarna pas bepalen of een kalkmiddel nodig én toegestaan is.
Wat schoonmaken niet kan herstellen
Een verdwenen chroomlaag, verkleurde lak of putcorrosie kun je niet terugpoetsen. Metaalpoets en schuursponsjes maken de plek soms kort glanzender, maar vergroten de schade rondom. Kijk of alleen de hendel, sierkap of straalregelaar vervangen kan worden. Bij een lek of schade rond de aansluiting moet eerst de oorzaak weg.
Staat de kraan boven een kwetsbaar blad? Lees ook hoe je aangetast natuursteen herkent voordat er ontkalker op het oppervlak drupt.
Veelgestelde vragen
Mag azijn op een zwarte kraan?
Alleen als de fabrikant dat voor precies deze afwerking toestaat. Veel zwarte kranen hebben een coating die door zuur dof of vlekkerig kan worden.
Waarom blijft de witte aanslag terugkomen?
Bij iedere opgedroogde druppel blijven nieuwe mineralen achter. Kort droogmaken na gebruik voorkomt meer dan steeds sterker ontkalken.
Kan tandpasta een kraan laten glanzen?
Tandpasta kan schurende deeltjes bevatten. Gebruik het niet op een kraanafwerking.
Bronnen en controle
Het onderhoudsadvies is gecontroleerd bij Hansgrohe over kraanonderhoud. De uitleg over calcium en magnesium komt van de U.S. Geological Survey.