Een opgezet dier veilig schoonmaken
Een opgezet dier bestaat uit huid, haar of veren, verf, lijm en een binnenconstructie. Die materialen verouderen niet allemaal hetzelfde. Begin daarom niet met water of schoonmaakspray.
Gebruik een zeer zachte kwast en raak het dier zo weinig mogelijk aan
Ondersteun het voorwerp bij de voet of sokkel. Veeg los stof met haar of veren mee. Houd eventueel een stofzuigerslang op ruime afstand om dwarrelend stof op te vangen, maar zuig nooit rechtstreeks aan het dier.
Controleer eerst de staat
Maak vóór het schoonmaken een paar foto’s. Zo zie je later of haar, veren of verf zijn losgekomen. Ga niet zelf verder wanneer je een van deze signalen ziet:
- Losse veren, kale plekken of haar dat bij lichte aanraking uitvalt.
- Fijn gruis, larven, gaatjes, webjes of meerdere kleine kevers.
- Schimmel, een muffe geur of een vochtige sokkel.
- Scheuren in huid, loszittende ogen of barsten in geverfde delen.
- Onbekend poeder of resten van een oude bestrijdingsbehandeling.
Zet het voorwerp bij mogelijke insectenschade apart van wol, veren, tapijt en andere opgezette dieren. Vraag een taxidermist of restaurator hoe je verdere schade voorkomt.
Los stof verwijderen in 6 rustige stappen
- Maak voldoende ruimte. Leg sieraden en harde voorwerpen weg die iets kunnen raken.
- Trek schone handschoenen aan. Zo komen huidvet en vuil niet op veren of vacht.
- Ondersteun het voorwerp. Til een gemonteerd dier aan de sokkel, nooit aan poot, vleugel, staart of gewei.
- Gebruik een zachte kunstenaarskwast. Werk in kleine delen en altijd met haar of veren mee.
- Vang stof op afstand op. Houd een stofzuigerslang met lage zuigkracht op afstand. Raak het object niet met de slang.
- Stop bij iedere verandering. Komt er kleur, haar of materiaal los, laat de rest dan zitten.
Wat je beter niet zelf schoonmaakt
Vette aanslag, nicotine, schimmel en vastgekoekt vuil vragen meer dan afstoffen. Water kan huid laten trekken, lijm zacht maken en verf meenemen. Alcohol, olie en schoonmaakspray kunnen glans, kleur of oude reparaties aantasten.
Ook glazen ogen zitten vaak dicht bij kwetsbare verf, was of lijm. Maak ze niet nat zolang je niet weet hoe het dier is opgebouwd.
Waarom voorzichtigheid nodig is
Stof zit vast tussen fijne haren en veren
Stof werkt licht schurend
Kleine harde deeltjes bewegen langs haar, huid en veren. Hard poetsen kan daardoor juist slijtage veroorzaken.
Vocht trekt in meerdere lagen
Een druppel kan via haren en naden bij huid, lijm en vulling komen. Daar droogt hij langzamer en kan vervorming ontstaan.
Oude materialen zijn onvoorspelbaar
Verf, lijm en eerdere reparaties kunnen anders reageren dan het zichtbare oppervlak.
Insecten zoeken dierlijk materiaal
Larven van kledingmotten en tapijtkevers kunnen haar, veren en huid beschadigen. De bron moet worden herkend en gericht aangepakt.
Zo bewaar je een opgezet dier beter
- Zet het uit direct zonlicht om verkleuring te beperken.
- Plaats het niet naast een radiator, vochtige muur of waterleiding.
- Vermijd sterke wisselingen in temperatuur en luchtvochtigheid.
- Gebruik zo mogelijk een gesloten vitrine tegen stof en insecten.
- Controleer minimaal een paar keer per jaar op nieuwe schade of insectensporen.